Астана. 6 қазан. BM.KZ – 2025 жылғы физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығы иммунитет жүйесін зерттеген ғалымдарға табысталды, деп хабарлайды Интерфакс.
Лауреаттар қатарында АҚШ-тың Жүйелік биология институтының өкілі Мари Брунков, Паркер қатерлі ісікке қарсы иммунотерапия институтының зерттеушісі Фред Рамсделл және Жапонияның Осака университетінің профессоры Шимон Сакагучи бар.
Олар «перифериялық иммундық толеранттылықты анықтауға бағытталған жаңалықтары үшін» марапатталды. Бұл биологиялық құбылыс — иммундық жүйенің өз ағзасына зиян келтірмеуін қамтамасыз етеді.
— Олардың жаңалықтары иммундық жүйенің қалай жұмыс істейтінін және неге кей адамдарда ауыр аутоиммундық аурулар дамымайтынын түсінуге шешуші рөл атқарды, — деді Нобель комитетінің төрағасы Олле Кемпе.
Физиология мен медицина саласындағы Нобель сыйлығын Швецияның 1810 жылы құрылған Каролин институты тағайындайды. Бұл номинация бойынша сыйлық алғаш рет 1901 жылы берілген.
Ғалымдардың жұмыстары іргелі (физиологиялық) немесе қолданбалы (медициналық) сипатта болуы мүмкін. Комитет әдетте осы екі бағытты кезектестіріп марапаттап отырады.
Физиология және медицина саласы бойынша 2024 жылы америкалық ғалымдар Виктор Эмброс пен Гэри Равкан гендерді реттеуде маңызды рөл атқаратын жаңа класс — микроРНҚ молекулаларын ашқаны үшін марапатталды. 2023 жылы Каталин Карико мен Дрю Вайсман COVID-19 індетіне қарсы мРНҚ-вакцина технологиясының негізін қалаған зерттеулері үшін жеңімпаз атанды. 2022 жылы швед биологы Сванте Паабо ежелгі адамдардың ДНҚ-сын зерттеп, неандерталь және денисов адамдарының геномын алғаш рет ашқаны үшін сыйлық иеленді.
Осылайша, дәстүрлі Нобель апталығы физиология және медицина саласындағы марапатпен басталды. 7 қазан – физика саласы бойынша лауреат анықталады, 8 қазан – химия, 9 қазан – әдебиет, 10 қазан – бейбітшілік саласы бойынша жеңімпаз жарияланады (Осло қаласында). 13 қазан – Альфред Нобель атындағы экономика сыйлығының иесі белгілі болады.
Лауреаттарды марапаттау рәсімі дәстүр бойынша 10 желтоқсанда Стокгольмде өтеді.