Астана. 14 қазан. BM.KZ – Америка президенті бұл «соғыстың аяқталуы ғана емес, сонымен бірге террор дәуірінің аяқталуы және сенім мен үміт дәуірінің басы» деп мәлімдеді, деп хабарлайды Kazinform.
Дүйсенбі күні АҚШ президенті Дональд Трамп Израиль мен Кнессет парламентінің депутаттары алдында сөз сөйледі.
Трамп мәлімдемесі кепілге алынған 20 адамның Израильге қайтарылуы тұсында жасалды және 2008 жылдан бері жұмыс АҚШ президентінің қызметіне кіріскеннен бергі Израиль парламентіндегі алғашқы сөзі болды.
– Екі жыл қараңғы қапаста қамауда болған 20 тұтқын өз отбасыларына оралды. Бұл жаңа Таяу Шығыстың тарихи таңы, – деген Трамп сөзін Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху мен келіссөздерге қатысқан араб және мұсылман елдеріне алғыс айтудан бастады.
– Бұл – ынтымақтастықтың жеңісі, көптеген елдер бейбітшілік үшін серіктес ретінде әрекет етті, – деді АҚШ президенті.
Ақ үй басшысы «атыстың үні өшкенін» және «аймақта бейбітшілік орнағанын» баса айтты. Ол 2023 жылғы 7 қазандағы шабуылдарды еске алып, оларды «Холокосттан кейінгі жазықсыз өмірге жасалған ең ауыр шабуылдардың бірі» деп атады және Вашингтонның одақтас ретіндегі міндеттемесін қуаттады.
– Американың екі мәңгілік уәдені есте ұстайтынын біліп жүріңіздер: ешқашан ұмытпау және қайталануына ешқашан жол бермеу, – деді Трамп.
Трамп блоктың саяси және әскери архитектурасына жеке бөлім арнады.
– Біздің көмегімізбен Израиль қарудың күшімен жеңуге болатын барлық нәрсені жеңді. Қазір бүкіл Таяу Шығыс үшін бейбітшілік пен гүлденудің уақыты келді, – деді ол.
Ол келіссөздердегі жетістікті Американың осы жылдың басында Иран нысандарына жасаған соққыларымен байланыстырып, арнайы елші Стив Уиткоффқа, кеңесші Джаред Кушнерге, Мемлекеттік хатшы Марко Рубиоға және Пентагон хатшысы Пит Хегсетке алғысын білдіріп, өз командасын атады.
Трамп жаһандық экономика туралы айта отырып, аймақтық мемлекеттерді «жау болуды тоқтатып, мектептерге, медицинаға, өнеркәсіпке және жасанды интеллектіге инвестиция салуға» шақырды.
Тіпті Иран үшін достық пен ынтымақтастықтың «қолы созылды» деді. Ол Авраам келісімдерінің кеңеюіне үміттенетінін және алдағы уақытта ұзақ мерзімді келісім бойынша көшбасшылардың кездесуі үшін Шарм-эль-Шейхке баратынын хабарлады.
Кнессет мүшелері Айман Оде мен Офер Кассиф «Палестинаны мойындауға» шақыратын белгілерді ашуға әрекеттенгеннен кейін залдан шығарылды.
АҚШ президенті Нетаньяхумен жеке қарым-қатынасы туралы бірнеше рет атап өтті.
– Ол қарапайым келіссөз жүргізуші емес, бірақ оны күшті ететін де осы,- деді ол Нетаньяху туралы.
Бір үзіндіде Трамп Израиль президенті Исаак Герцогтан премьер-министрдің соғыстағы және келіссөздердегі рөлін мойындау үшін «кешірім беруін» сұрады.
Сондай-ақ Трамп «Газаны демилитаризациялау және ХАМАС-ты қарусыздандыру жоспарын іс жүзінде бүкіл аймақ қолдады» деп мәлімдеді.
Ол сондай-ақ араб және мұсылман елдерімен бейбітшілік шеңберін кеңейту және мүмкін болатын жаңа келісімдер туралы тезисін қайталады.
Трамптың Кнессеттегі үндеуінің алдында Нетаньяху бүгінгі күнді «екі жылдық соғыстың аяқталуы» деп атады және америкалық көшбасшыға «Израильдің барлық мақсаттарына қол жеткізе отырып, соғысты аяқтайтыны» үшін алғыс айтты.
– Басқалар әлсіз болғанда, сіз мықтылық таныттыңыз. Басқалар бізді тастап кеткенде, сіз бізбен бірге болдыңыз, – деген ол Трампты Израиль бейбітшілік сыйлығына ұсынғанын және оның Нобель сыйлығын алу мүмкіндігіне сенімді екенін білдірді.
Израиль парламентінің сессиясы алдында Трамп пен Нетаньяху босатылған және қаза тапқан кепілге алынғандардың отбасыларымен, жараланған сарбаздармен және 7 қазандағы шабуылдарда жараланғандармен кездесті. Америкалық көшбасшы отбасылармен тілдесіп, олардың қайғысына ортақтасып, табандылығы үшін ризашылығын білдіріп, «бейбітшілік пен үміттің жаңа уақытын ашқан» олардың құрбандығы екенін атап өтті.