Астана. 25 желтоқсан. BM.KZ – Бүгін Сенаттың жалпы отырысында «Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне және Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне толықтырулар енгізу туралы» заң екі оқылымда қаралып, мақұлданды.
— Бүгін біз адам өмірі үшін «алдыңғы шепте» жүрген медицина қызметкерлері мен жедел жәрдем жүргізушілерін қорғауға бағытталған өте маңызды заң жобасын қарастырып отырмыз. Неліктен бұл заң қажет? Денсаулық сақтау министрлігінің дерегінше, соңғы 5 жылда медиктерге 280 шабуыл жасалған. Бірақ бұл — «айсбергтің шыңы» ғана, өйткені дәрігерлер көбіне арыз жазбайды. Зардап шеккен бір дәрігер — бұл көмексіз қалған мыңдаған пациент. Мысалы, Қостанайда хирург алған жарақатынан 4 ай жұмыс істей алмай, 960 адам білікті көмектен айырылды, — деді сенатор Руслан Рүстемов.
Оның айтуынша, қазіргі таңда қорықшыны қорғау үшін 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру көзделген. Ал өмір сыйлайтын дәрігерлер осы уақытқа дейін тек «бұзақылық» бабымен ғана қорғалып келді.
— Бұл заң медициналық ұжымдарға қорғаныш сезімін береді және мемлекет тарапынан олардың еңбегін бағалаудың нақты сигналы болады. Медициналық ұжымдар бұл заңды көптен бері күтіп отыр. Ол дәрігерлерге жетіспейтін қорғаныш сезімін береді. Бұл мемлекет тарапынан: «Біз сіздердің еңбектеріңізді бағалаймыз және өмірлеріңізге қауіп төнуіне жол бермейміз» деген нақты сигнал, — деді ол.
Сонымен, заңмен Қылмыстық кодекс жаңа 380-3-баппен «Медицина қызметкеріне немесе жедел медициналық жәрдем көлігінің жүргізушісіне қатысты күш қолдану қатерін төндіру немесе оны қолдану» толықтырылады. Онда медицина қызметкерінің немесе жедел медициналық жәрдем көлігі жүргізушісінің қызметтік немесе кәсіптік міндеттерін орындауы кезінде немесе орындауына байланысты не оларды орындағаны үшін кек алу мақсатында олардың өмірі мен денсаулығына қатысты күш қолдану қатерін төндіргені немесе күш қолданғаны үшін қылмыстық жауапкершілік көзделеді. Осыған орай мынадай нормалар ұсынылады:
— медицина қызметкерлеріне және жедел жәрдем бригадаларының жүргізушілеріне қатысты күш қолдану қатерін төндіргені үшін 200-ден 500 айлық есептік көрсеткішке дейін айыппұл салу не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына, не 300 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту не екі жылға дейін бас бостандығын шектеу немесе бас бостандығынан айыру түрінде жаза көзделеді. Ауырлататын мән-жайлар болған кезде екі жылдан үш жылға дейін бас бостандығын шектеу не бас бостандығынан айыру;
— адам өміріне және (немесе) денсаулығына қауіпті емес күш қолданған кезде 500-ден 1000 айлық есептік көрсеткішке дейін айыппұл салу не болмаса сол мөлшерде түзету жұмыстарына, не 600 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту, не 2 жылдан 3 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеу немесе бас бостандығынан айыру түрінде жаза көзделеді. Егер іс-әрекет ауырлататын мән-жайлар кезінде жасалса, жаза 3 жылдан 7 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеу немесе бас бостандығынан айыру түрінде қатаңдатылады;
— адам өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін күш қолданылған кезде 5 жылдан 10 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру түрінде жаза қолданылады. Ауырлататын мән-жайлар болған кезде 7 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру түрінде жаза көзделеді.
Бұдан басқа Қылмыстық-процестік кодекс 187-бабының 2-бөлігі және 191-бабының 2-бөлігі Қылмыстық кодекстің 380-3-бабында көзделген қылмыстық құқық бұзушылықтар бойынша ішкі істер органдарының сотқа дейінгі тергеп-тексеру және анықтау жөніндегі құзыретін айқындауға бағытталған нормалармен толықтырылады.
Заңды қабылдау нәтижесінде медицина қызметкерлерінің және жедел медициналық жәрдем көлігі жүргізушісінің қызметтік немесе кәсіптік міндеттерін орындауы кезінде оларды зорлық-зомбылықтан құқықтық қорғау қамтамасыз етіледі және қауіпсіз жұмыс ортасы құрылады, көрсетілетін қызметтердің сапасы артады.