Астана. 11 тамыз. BM.KZ – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллектіні дамыту мәселелері жөнінде кеңес өткізді. Президенттің айтуынша, алдағы бес жылдың ішінде Қазақстан цифрлық мемлекетке айналуы тиіс әрі жасанды интеллектінің мүмкіндіктерін толық пайдаланатын ел болуы қажет. Осы биік мақсатқа жету үшін стратегиялық бағдарымызды айқындап алу керек.
«Биыл шілдеде АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі «America’s AI Action Plan» стратегиясын жариялады. Онда жасанды интеллект АҚШ-тың технология, экономика және қорғаныс салаларында көшбасшы ел болып тұруына қажетті аса маңызды құрал ретінде қаралған. Мамандарымыз осы және басқа да құжаттарды мұқият зерделеп, нақты қорытынды жасауы керек. Ал Қытай Жасанды интеллект саласындағы ынтымақтастықты дамыту жөніндегі жаһандық ұйым құру туралы бастама көтерді. Мақсат – жасанды интеллектіні басқаруға арналған көпжақты тәсілдерді ілгерілету, сондай-ақ, цифрлық алшақтықты жою, жасанды интеллектіні тұрақты қолдану және оны пайдалану этикасын қалыптастыру. Қытайдың мұндай ұйым құру туралы ұсынысын қолдау керек деп ойлаймын. Дайындық іс-шараларына атсалысу қажет. Бұл – еліміздің мүддесі. Қазақстанның негізгі мақсаты – Еуразиядағы цифрлық хабқа айналу», – деді президент.
Мемлекет басшысының сөзінше, жаһандық технологиялық бәсеке күшейген тұста Үкіметке Стратегиялық жоспарлау агенттігімен бірлесіп, жасанды интеллектіні дамыту және елдің цифрлық трансформациясы жөнінде кешенді бағдарлама әзірлеу тапсырылды. Құжаттың мақсаты – Қазақстанның бәсекеге қабілетін арттырып, жаңа индустрияларды қалыптастыру. Сонымен қатар, «Самұрық-Қазына» қорымен бірге жыл соңына дейін жасанды интеллектіні өндірістік үдерістерге енгізіп, экономикалық тиімділігін көрсететін үлгілер ұсынылуы тиіс.
Мемлекет басшысы мемлекеттік қызмет көрсету саласында да түбегейлі өзгеріс қажет екенін айтты.
«Қазақстанда қызметтердің басым бөлігі әлі де «цифрлық фиксация» деңгейінде. Бұл – қағаз жүзіндегі бюрократияны цифрлық форматқа көшіру ғана. Бұдан тиімділік артқан жоқ. Үкімет үш айдың ішінде өтініштерді қарау және шешім қабылдау үдерісінде жасанды интеллектіні кеңінен пайдалану бойынша нақты шаралар әзірлеуі керек», – деді президент.
Сондай-ақ, ол жасанды интеллектіні реттейтін заң қабылдау шұғыл міндет екенін атап өтті. Құжатта инновация, жауапкершілік, қауіпсіздік, азаматтардың құқығы және кәсіпкерлердің мүддесін қорғау тең дәрежеде ескерілуі тиіс.
Тоқаев бүкіл мемлекеттік және квазимемлекеттік цифрлық экожүйені біртұтас платформаға көшіруді тапсырды. 2026 жылдың қаңтарынан бастап жаңа ақпараттық жүйелерді құруға мораторий енгізе отырып, тек QazTech ұлттық цифрлық платформасын жаппай қолданысқа енгізу жоспарланып отыр. Бұл тәсіл артық шығынды болдырмай, деректердің толық массивін қалыптастырмақ. Үкімет 2026 жылдың бірінші тоқсанының соңына дейін QazTech-тің толық ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету процедурасын аяқтауы тиіс екенін ескертті.
Бұдан бөлек, дербес деректерді қорғау мәселесіне де тоқталды. Қазір азаматтардың жеке мәліметтері көбіне халықаралық мессенджерлер арқылы беріліп, бұл деректердің ұлттық юрисдикциядан тыс жерге кету қаупін тудырады. Осыған байланысты отандық Aitu мессенджерін қолдануды ұсынып, жеке деректерді пайдаланатын барлық ресми коммуникацияны ұлттық қауіпсіздік деңгейі жоғары платформаға көшіру қажеттігін атап өтті.