Шымкент. 4 тамыз. BM.KZ/Нұргүл Ерғалиқызы/ – Жаздың соңғы айы, әлеуметтік заңнамалық және экономикалық өзгеріспен басталды. Мәселен, сұйытылған газдың бағасы көтерілді.
Естеріңізде болса, бұған дейін Энергетика министрлігі елде сұйытылған мұнай газының бағасын 1 тамыздан бастап көтеру туралы бұйрық жобасын қоғамдық талқылауға шығарған болатын. Жауаптылар, бұл әрекетті ішкі нарықтың тұрақтылығын қамтамасыз етуге және газ өңдеу саласына инвестиция тартуға мүмкіндік береді деп түсіндірген.
«Бағаны түзету қажеттілігі сұйытылған мұнай газын өндірудің шығындылығының сақталуына байланысты туындап отыр. Қазіргі таңда сұйытылған газ өндірудің өзіндік құны тоннасына 70–80 мың теңге аралығында болса, зауыттар үшін белгіленген шекті көтерме баға — 51 932 теңге», — делінген министрлік хабарламасында.
Сонымен қатар, тұрғын үй нарығында қолма-қол есеп айырысуға тыйым салынды. Яғни, 1-ші тамыздан бастап үлестік құрылыс бойынша барлық есеп айырысулар тек банк арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Қолма-қол ақша арқылы төлем жасау заңсыз деп есептеледі. Ұлттық банк бұл шараны қаржы айналымының ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында енгізіп отыр.
Бұл өзгеріс қаржы операцияларының ашықтығын қамтамасыз етуге, алаяқтықтың алдын алуға және құрылыс саласындағы заң бұзушылықтардың санын азайтуға бағытталған.
Бұдан бөлек, АҚШ Президенті Дональд Трамп, Қазақстан және бірқатар елге қарсы кедендік баж салығы туралы жарлыққа қол қойды. Импорттық баж мөлшері 10-нан 41 пайызға дейін жетеді. Оның ішінде, елімізге қатысты баж салығы 25 пайыз көлемінде болмақ. Айта кетейік, жаңа тариф 7 тамыз күні күшіне енеді.
Сауда және интеграция министрлігі бұл мәселеге қатысты келіссөздерді жалғастырып жатқанын мәлімдеді. Министрліктің мәліметінше, жаңа тарифтік шаралар Қазақстанның АҚШ-қа экспортының тек 4,8%-на ғана әсер етеді. Ал қалған 95,2% өнім жаңа баж салығынан тыс қалып, бұрынғыдай шектеусіз жеткізіле береді.
Сондай-ақ, ChatGPT Plus қымбаттайды. OpenAI 1 тамыздан бастап Қазақстанда ҚҚС енгізді. Жазылым бағасы 20 доллардан 22,40 долларға дейін өседі. Салық тек БСН көрсетпеген жеке тұлғаларға қолданылады. Заңды тұлғалар мен ЖК ҚҚС төлеуден босатылады.
Тағы бір өзгеріс, Қазақстанда газ баллондарын тіркеу міндеттелді. Бұл жаңа талап 1 тамыздан бастап күшіне енді және елдегі барлық газ баллондарын тіркеу процесін реттейді. Енді азаматтар мен кәсіпорындар газ баллондарын сатып алғаннан кейін, оларды арнайы органдарға тіркеуден өткізуі қажет.
Тіркеу рәсімінің негізгі мақсаты, газ баллондарының қауіпсіздігін арттыру, оларды пайдалану кезінде туындауы мүмкін оқыс оқиғаларды алдын алу. Сонымен қатар, жалпы қауіпсіздік стандарттарын күшейту дейді жауаптылар.
Сондай-ақ, бұл шара газ баллондарының нарығындағы заңсыз айналымды азайтуға бағытталған. Газ баллондарын тіркеу, тек үй шаруашылығында қолданатын газ құрылғыларына ғана емес, сонымен қатар өндірістік деңгейде пайдаланылатын баллондарға да қатысты болады.
1 тамыздан бастап электр энергиясының тарифтері көтерілді. Жаңа өзгерістерге сәйкес, аймаққа және қызмет көрсететін компанияға байланысты электр энергиясының бағасы екі теңгеден асатын болды. Бұл ретте, 63 энергия өндіруші ұйымдар тобы үшін 1 кВт*сағ электр энергиясының тарифі 44,02 теңге болып белгіленді.
Тарифтердің көтерілуі тұтынушыларға қосымша шығындар әкелуі мүмкін. Десе де, Энергетика министрлігі бұл шешімді электр энергиясын өндіру және жеткізу шығындарының артуымен және электр қуатын өндіру тиімділігін арттырумен байланыстырып отыр.
1 тамыздан бастап, ауыл шаруашылығы санағы басталды.
Ұлттық ауыл шаруашылығы санағы екі кезеңде өтеді. 1-31 тамыз аралығында онлайн сауалнама жүргізіледі. 20 қыркүйек пен 20 қазан аралығында интервьюерлер үйлерді аралайды.
Еліміз бойынша, санақ 2 млн үй шаруашылығын және 300 мың ауыл кәсіпкерін қамтиды деп жоспарлануда.