Астана. 29 қыркүйек. BM.KZ – Биылғы жылдың сегіз айында 9 586 этникалық қазақ тарихи отанына оралып, ресми түрде қандас мәртебесін иеленді. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады.
1991 жылдан бері Қазақстанға 1 млн 157,6 мың этникалық қазақ қоныстанды.
2025 жылдың басынан Қазақстанға келген қандастардың ішінде ең көп үлесті – Өзбекстаннан келгендер құрайды (45,7%). Екінші орында Қытайдан келгендер (41,8%). Түрікменстаннан келгендердің үлесі 4,6%, Моңғолиядан келгендер – 2,7%, Ресейден келгендер – 2,6%, ал өзге елдерден келгендер де 2,6% шамасында.
2025 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша еңбекке қабілетті жастағы қазақ үлесі 58,7% болса, балалар – 32,3%, зейнеткерлер – 9% құрады.
Еңбекке қабілетті жастағылардың 15,4%-ының жоғары білімі бар, 29,7%-ы орта кәсіби білімді, 52,3%-ы жалпы орта білімді, ал 2,6%-ының білімі жоқ.
Қандастар еліміздің барлық аймақтарына қоныстанды. Алайда еңбек күші тапшы өңірлер – Ақмола, Абай, Қостанай, Павлодар, Атырау, Батыс, Шығыс және Солтүстік Қазақстан облыстары негізгі бағыт болып саналады.
2025 жылға осы өңірлерге қандастарды қабылдау квотасы 2 309 адамды құрады. 1 қыркүйекке дейін бұл аймақтарға 1 467 қандас орналасты.
Мемлекет тарапынан көмек шаралары қарастырылған:
• көшуге арналған біржолғы жәрдемақы – отағасына және отбасы мүшелерінің әрқайсына 70 АЕК (275,2 мың теңге);
• тұрғын үй жалдау мен коммуналдық төлемдерге – бір жылға 15–30 АЕК (58,9–117,9 мың теңге).
Жыл басынан бері 594 қандасқа түрлі қолдау көрсетілді, оның ішінде 237 адам тұрақты жұмысқа орналасты.
Сондай-ақ, ерікті қоныс аударудың тиімділігін арттыру үшін жұмыс берушілерді қолдау және тұрғын үй мәселесін шешу бойынша жаңа құрал енгізілді. Экономикалық ұтқырлық сертификаты аясында азаматтарға тұрғын үй сатып алу немесе салу үшін бастапқы жарнаның бір бөлігін жабуға мүмкіндік беріледі. Сертификат көлемі – тұрғын үй құнының 50%-ына дейін немесе бір отбасына 4,56 млн теңгеге дейін қайтарымсыз көмек.