Астана. 9 қазан. BM.KZ — Мәжіліс депутаты Темір Қырықбаев 8 қазандағы отырыста әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігі туралы өзекті мәселені ортаға салды. Ол Кеңес одағы дәуірінен қалған Як-40 ұшақтарының ел аумағында әлі күнге дейін пайдаланылып жатқанын сынға алды.
Депутаттың айтуынша, бұл ұшақтардың сериялық өндірісі 1980-жылдары тоқтатылғанына қарамастан, қазір оларды пайдалану уақыты 44-тен 55 жылға дейін жетіп отыр. Бұл авиация саласындағы әлемдік орташа қызмет ету мерзімінен (15-20 жыл) екі есе артық. Як-40 ұшақтарының техникалық ресурсы толық таусылған, ал олар 1960-жылдары әзірленген АИ-25 қозғалтқыштарымен жабдықталған. Бұл қозғалтқыштардың өндірісі 20 жылдан кейін тоқтатылған болатын. 2022 жылдан бері украиналық «Мотор Сич» зауытының қирауына байланысты қозғалтқыштар мен сертификатталған қосалқы бөлшектердің өндірісі мүлдем тоқтап, халықаралық жеткізілімдер үзілген.
Қырықбаев Еуропалық одақта Як-40 ұшақтарының пайдаланылуы 2002 жылдың 1 сәуірінен бастап тыйым салынғанын еске салды. Ал Қазақстанда бұл ескірген техникалар әлі де маңызды салаларда, әсіресе санитарлық авиацияда – ауруларды тасымалдауда қолданылып жүр. Бұл қауіпсіздік стандарттарына сәйкес келмейді, адам өміріне тікелей қатер төндіреді және елдің халықаралық беделіне кері әсер етеді.
Мәселені шешу үшін депутат бірқатар ұсыныс беріп отыр. Мәселен, адам өміріне қауіп төндіретін Як-40 ұшақтарын Қазақстанда толық пайдаланудан шығару. Жыл соңына дейін оларды кезең-кезеңмен тоқтату жоспарын әзірлеп, ұсыну. Ескі ұшақтарды халықаралық стандарттарға сай заманауи модельдермен алмастыру бағдарламасын жасау және бекіту. Елді қоршаған ортаға зиянсыз әрі мемлекеттік мүдделерге сәйкес ұшақтармен қамтамасыз ету.