Астана. 3 желтоқсан. BM.KZ – Жастар тренд қуып, дене мүшесін үлкейтумен әуре боп жүргенде, аға буын керісінше «ұят болады» деп, «артық» жерін алдырту үшін пышаққа түседі. Егде жастағы ерлердің бүгінде өз трендтері бар. Соның бірі – сүндетке отырғызу.
Соңғы жылдары осы «балалар» операциясына жасы келген ер адамдар жиі барып жүр. Кезінде діни «гештальтын» бітірмегендер екені айтпаса да түсінікті. Ара-тұра қарт кісілер жайлы естіп қалатын әңгімелер де осыдан туады. «Зейнеткер сүндетке отырғызылмақшы» дегенді естігенде балалары мен немерелері: «ата, қойыңызшы!» дейді. Ал ол болса «жуындырып, ақтық сапарға аттандырарда бәрі менің қандай мұсылман болғанымды көретін болады» деп қысылып жатады. Мұндай мысалдар өте көп.
Осыған байланысты BM.KZ тілшісі аға буын өкілдерінің «артық терісінен» неге тым қолайсыз жағдайда арылып жатқанын анықтап көрді. Jarqyn medical медициналық орталығының уролог-андрологы Бекжан Жарқымбектің айтуынша, жасы ұлғайған пациенттер айына 5-6 рет, шамамен әр апта сайын сүндетке отырғызу процедурасына келеді.
«40 жастан асқан клиенттер біздің клиникада да сирек емес. Жасы үлкен пациенттердің тұрақты легі ай сайын байқалады. Әрине, келу себептері әр түрлі. Гигиена да үлкен рөл атқарады. Айтпақшы, бізге тек мұсылмандар ғана емес, басқа дін өкілдері де келеді. Пациенттердің 10 пайызы – өзге діндегі адамдар», – дейді дәрігер.
Белгілі болғаны, жасы келген пациенттердің көбіне сүндеттеу бала кезінде жасалған екен.
«Көпшілігіне процедура дұрыс жасалмаған, толық аяқталмаған. Хирургия тұрғысынан қарағанда, ондай жағдайда операция жасалды деуге келмейді. Жас кезде адамдар бұл факт үшін ұялып, ол туралы айтпауға тырысады. Сөйтіп, мәселе 40-50 жасқа дейін созылып кетеді», – деп түсіндіреді Бекжан Жарқымбек.
Оның айтуынша, кеңес заманында сүндеттеуді көбіне дипломы бар мамандар емес, өздігінен үйреніп алған «көршілер» жасаған.
«Әрбір ауылда сондай адам болатын. Әрине, оның хирург деген дипломы жоқ. Бір жерден көрген, біреуден тез-тез үйренген де тапсырыс алып істей берген. Салдарынан кей клиенттің жолы болмай қалған. Бұл – сүндеттелмегенмен бірдей. Тіпті, ондай әуесқойлар денсаулыққа зиян келтіруі де мүмкін. Кейін жыныстық салада проблемалар туындауы ықтимал», – дейді дәрігер.
Сонымен қатар, Бекжан Жарқымбек жасы ұлғайған кезде хирургиялық араласудың белгілі бір қауіптері болатынын ескертеді.
«Кез келген хирургиялық процедура сияқты сүндеттеу де ағзаның дайындығын қажет етеді. Жасы келген кей пациенттерде қант диабеті болуы мүмкін. Егер қант деңгейі қалыптан жоғары болса, біз операциядан бас тартамыз. Жүрек-қан тамыр ауруларына да қатысты жағдай осындай. Сондықтан жасы үлкен клиенттерден белгілі бір анализдер тапсыруын сұраймыз», – дейді хирург.
Темірлан Құсбаев,
Астана
BM.KZ