Астана. 11 ақпан. BM.KZ — Жамбыл облысының Бесағаш ауылы маңынан археологтар ерте және ортағасырлық кезеңдерге жататын қола монеталар тапты. Мамандардың мәліметінше, бұл ақша белгілері әр дәуірде түріктер, қарлұқтар және Қытай әулеттері тұсында айналымда болған. Бұл туралы liter.kz хабарлады.
Тарихшылардың айтуынша, табылған монеталардың бір бөлігі VIII–XII ғасырларда соғылған. Олардың арасында Таразда және Қытайдың Тан мен Сун әулеттері кезеңінде шығарылған үлгілер кездеседі. Бұл уақыт Ұлы Жібек жолы бойындағы сауда-саттықтың ерекше қарқын алған кезеңімен және 751 жылғы Атлах шайқасы сияқты маңызды тарихи оқиғалармен сәйкес келеді. Зерттеушілердің пікірінше, олжалар Тараз арқылы өткен халықаралық сауда байланыстарының кең ауқымын дәлелдей түседі.
Археолог Искандер Торбековтың айтуынша, Тан дәуірінің теңгелері тек экономикалық айналым құралы ғана емес, саяси ықпалдың да нышаны болған. Теңгелердің ортасына ойық салынуы оларды жіпке тізіп, алып жүруге ыңғайлы ету мақсатында жасалған.
Қазба жұмыстары барысында бұл аумақтан XIII ғасырға жататын мыс теңгелер мен Отырар теңге сарайында соғылған күміс дирхамдар да анықталды. Өткен жылғы зерттеу кезінде барлығы 46 теңге және керамикалық бұйымдардың сынықтары табылған.
Барлық жәдігер алдағы уақытта жергілікті музей қорына өткізіледі. Қазірдің өзінде Жамбыл облыстық музейінде еліміздегі ең бай нумизматикалық коллекциялардың бірі жинақталған.
Мамандардың сөзінше, археологиялық олжалар арқылы өңірдің ғана емес, бүкіл елдің тарихын тереңірек тануға болады. Өйткені теңгелерде билеушілердің есімдері, атақтары және олардың билік еткен кезеңдері бейнеленеді.
Айта кетейік, Тараз қаласы – Қарахан әулетінің ортағасырлық астаналарының бірі. Екі мың жылдан астам тарихы бар шаһар түрлі дәуірлерде гүлдену мен құлдырау кезеңдерін бастан өткерген.
Тарихшы Тәкен Молдақынов Шу мен Талас өзендері аралығындағы аймақты Қазақстан тарихындағы маңызды үдерістердің орталығы деп бағалайды. Дәл осы өңірде қазақ халқының этногенезі қалыптасып, XV ғасырда Керей мен Жәнібек хандар Жайсан қонысында Қазақ хандығын жариялаған.
Сарапшылардың пікірінше, Бесағаш маңынан табылған көне теңгелер Жамбыл өңірінің бай тарихи мұрасын айқындайтын құнды дерек болып саналады.