Астана. 21 қараша. BM.KZ — Бұл жағдайда олар Қазақстан Республикасының азаматтығынан автоматты түрде айырылады. Бұған қоса, оларды үлкен мөлшердегі айыппұл күтіп тұр.
Украинадағы соғыс Германия билігін әскери қызметке шақыру тәртібін қайта қарауға мәжбүр етті. Берлин Ресейден НАТО-ға шабуыл жасауы мүмкін деп қауіптенеді. Сондықтан бундесвер құрамын 180 мыңнан 260 мың әскери қызметкерге дейін ұлғайтпақ.
Немістің Die Welt газеті таратқан мәліметке сәйкес, жаңа шақыру ережелері Германияда тұратын қос азаматтығы бар қазақстандықтарға да әсер етуі мүмкін. Қазіргі таңда олардың саны – 1 620 адам. Олардың көпшілігі – 2008 жылы туған жасөспірімдер.
Қазақстандықтар өзге мемлекетке ант берсе, оларды не күтіп тұр? Осы сұраққа Osmar Group компаниясының заңгері Әмір Жаманбаев жауап берді.
Заңгер ең алдымен Қазақстанда қос азаматтыққа тыйым салынғанын атап өтті.
«Германия азаматтығын алған мыңдаған адам әлі күнге дейін Қазақстан азаматтары ретінде есепте тұруы мүмкін. Себебі олар құзырлы органдарға басқа елдің азаматтығын алғаны туралы хабарламаған және Қазақстан Республикасының паспортын немесе жеке куәлігін тапсырмаған. Бұл – олардың заңды міндеті.
Қазақстан азаматы басқа елдің азаматтығын алған күннен бастап 30 күн ішінде бұл туралы ішкі істер органдарына немесе Қазақстанның шетелдегі консулдық мекемелеріне хабарлап, паспорты мен жеке куәлігін өткізуі тиіс.
Белгіленген мерзімде шетел азаматтығын алғаны туралы хабарламау – жауапкершілікке әкеледі», – дейді Әмір Жаманбаев.
Заңгердің айтуынша, егер адам шетел азаматтығын алғаны туралы уақтылы хабарламаса, оған үлкен мөлшерде айыппұл салынуы мүмкін. Немесе елден шығару санкциясы қолданылады. Айыппұл мөлшері – 100 АЕК (393 200 теңге). Сондай-ақ басқа елдің азаматтығын алған сәттен бастап Қазақстан азаматтығы автоматты түрде тоқтатылады.
Кейбір жастар Германия азаматтығын алғаннан кейін Қазақстан азаматтығынан бірден бас тартпай, оны әскерден жалтарудың бір амалы деп қарастыруы мүмкін. Алайда Қазақстанда бұл әрекет одан да қатаң жауапкершілікке әкеледі. Егер азаматтығы тоқтатылған адам ҚР паспорты немесе жеке куәлігін пайдалана берсе, оған 200 АЕК (786 400 теңге) көлемінде айыппұл салынады.
Сондай-ақ Әмір Жаманбаев «азаматтықтан айыру» мен «азаматтықты жоғалту» ұғымдарының айырмашылығын түсіндірді.
«Азаматтықтан айыру тек сот шешімімен және терроризм немесе Қазақстанның өмірлік маңызы бар мүдделеріне ауыр зиян келтіретін ауыр қылмыстар үшін ғана қолданылады. Көпшілік үшін бұл екі ұғым бірдей көрінуі мүмкін, бірақ заң жүзінде екеуі екі түрлі түсінік», – деді заңгер.
Егер 2008 жылы туған қос азаматтығы бар жасөспірімдер Германия армиясына алынып, ант беретін болса, бұл жағдай да заңда қарастырылған.
«Қазақстан Республикасының Азаматтық туралы» заңында бұл жағдай нақты көрсетілген. Заңға сәйкес, егер азамат басқа мемлекетте әскери қызметке қауіпсіздік қызметіне, полицияға, юстиция органдарына немесе өзге де мемлекеттік өкімет және басқару органдарына орналасса, Қазақстан азаматтығы тоқтатылады. Бұл ереже тек Қазақстанның тиісті мемлекеттермен жасасқан халықаралық келісімдерінде өзгеше көрсетілген жағдайларда ғана қолданылмайды», – деп қорытындылады Әмір Жаманбаев.
Темірлан Құспаев,
Астана, BM.KZ